Van Bommel FAUNAWERK
Ecologisch advies, veldwerk, detachering

Actueel

ACTUEEL

Een greep uit onze actuele en reeds afgeronde projecten.

September 2018 - Pilot kuddewaakhonden in de media

Schapen in Nederland zijn vaak onvoldoende beschermd tegen de wolf. De gebruikelijke rasters houden de schapen weliswaar binnen, maar roofdieren blijven er niet buiten. ARK Natuurontwikkeling en Van Bommel Faunawerk startten in opdracht van BIJ12 in 2018 met een pilot op het Wierdense Veld en de Sallandse Heuvelrug in samenwerking met Landschap Overijssel en Staatsbosbeheer. Onderzocht wordt hoe het beste kan worden omgegaan met speciale kuddewaakhonden die daar schapen beschermen.

Lees het artikel van Arjen Schreuder in het NRC

Lees het artikel van Jan Bengevoord in de Tubantia

Lees het persbericht van ARK Natuurontwikkeling en Van Bommel Faunawerk

Juni 2018 - tweede concept Faunabeheerplan Flevoland 2019-2023

De evaluatie van het voorgaande faunabeheerplan is inmiddels gereed evenals het tweede concept van het faunabeheerplan. Het Faunabeheerplan wordt in opdracht van de Faunabeheereenheid Flevoland opgesteld door Van Bommel Faunawerk en CLM.

April 2018 - Invloed maisrassen op foerageergedrag dassen

Dit voorjaar is gestart met praktijkproef, waarbij onderzocht wordt of dassen onderscheid maken tussen maisrassen en of dit perspectief biedt om gewasschade door dassen te voorkomen. Dit project wordt samen met de Zoogdiervereniging, Wageningen Plant Research en Bureau Mulder-natuurlijk uitgevoerd. Opdrachtgever is BIJ12-Faunafonds.

Maart 2018 - Literatuurstudie door ooievaars op weidevogels

Ter voorbereiding van het nieuw faunabeleid van de provincie Gelderland heeft van Bommel Faunawerk een literatuuronderzoek naar predatie van weidevogels door ooievaars verricht. Vraag daarbij was: Bestaat er een relatie tussen de toename van de populatie ooievaars en de afname van het aantal weidevogels in Gelderland? Deze studie is in opdracht van provincie Gelderland uitgevoerd.

Januari 2018 - Werkwijze bever voor Rijkswaterstaat

De Zoogdiervereniging en Van Bommel Faunawerk hebben in opdracht van Rijkswaterstaat een werkwijze bever opgesteld. Deze 'Werkwijze' geeft richting aan de visie van Rijkswaterstaat ten aanzien van het beheer van bevers en heeft tot doel om op de korte termijn de organisatie intern te informeren hoe in de uitvoeringspraktijk van projecten om te gaan met de aanwezigheid van bevers.

Oktober 2017 - Effectiviteit van vossenbeheer

In een literatuuronderzoek is de mate van effectiviteit van vossenbeheer ten behoeve van weidevogels in ruimte en plaats onderzocht. Dit werk is in opdracht van de Faunabeheereenheid Noord-Holland uitgevoerd.

September 2017 - Artikel in Natur in NRW

Johan Mooij en Frans van Bommel hebben een artikel geschreven over de natuurherstel in de uiterwaarden in Nederland. Het artikel is verschenen in 'Natur in NRW' en downloadbaar via de volgende link

Juni 2017 - Faunabeheerplan Noord-Brabant

Het Faunabeheerplan Noord-Brabant 2017-2023, zoals dat door de Faunabeheereenheid op 19 mei 2017 is vastgesteld, is 13 juni door GS goedgekeurd. Het Faunabeheerplan is in opdracht van de Faunabeheereenheid Noord-Brabant opgesteld door het Centrum voor Landbouw en Milieu en Van Bommel FAUNAWERK.

Juni 2017 - Faunabeheerplan Noord-Holland

Het Faunabeheerplan Noord-Holland 2017-2023 is door de Faunabeheereenheid op 1 juni 2017 vastgesteld. Het Faunabeheerplan is in opdracht van de Faunabeheereenheid Noord-Holland opgesteld door het Centrum voor Landbouw en Milieu en Van Bommel FAUNAWERK.

Mei 2017 - Monitoring eekhoornbrug/boombrug

In 2016 heeft Van Bommel FAUNAWERK de plaatsing van twee eekhoornbruggen in Otterlo begeleid. Doel van het terugdringen van het aantal aanrijdingen met eekhoorns. Tevens is de benutting van de boombruggen m.b.v. cameravallen een jaar lang gemonitord door Van Bommel FAUNAWERK i.s.m. Jasja Dekker Dierecologie. Ze wisten de brug al snel te vinden, maar geen enkele eekhoorn heeft tot dusver de volledig oversteek ondernomen. De gewenningstijd blijkt toch langer dan verwacht.

Maart 2017 - Regionale gebiedsplannen wild zwijn in Noord Brabant

Van Bommel FAUNAWERK heeft gebiedsplannen opgeleverd voor het beheer van wilde zwijnen in drie gebieden in Noord-Brabant. De gebiedsplannen bevatten de regionaal gedragen aanpak rond de wilde zwijnen problematiek. Dit is in opdracht van de provincie Noord-Brabant uitgevoerd.

Februari 2017 - Faunabeheerplan Utrecht

Het (deel)faunabeheerplan Utrecht heeft betrekking op wildsoorten (jacht) en op met het oog op schadebestrijding vrijgestelde soorten. Vanwege het in werking treden van de Wet natuurbescherming moesten deze plannen met spoed opgeleverd worden, zodat jacht en faunabeheer ongehinderd konden doorgaan. GS van Utrecht hebben een door Van Bommel FAUNAWERK opgesteld faunabeheerplan goedgekeurd. Dit was een opdracht van de Faunabeheereenheid Utrecht.

Januari 2017 - Evaluatie ganzenbeheerplan Schiphol

De veiligheid van het vliegverkeer op Schiphol staat onder druk. In 1999 heeft zich de eerste aanvaring tussen gans en vliegtuig voorgedaan. Sinds 2005 is het aantal incidenten tussen vliegtuig en gans jaarlijks toegenomen. Deze toename wordt m.n. veroorzaakt door de populatietoename van het aantal ganzen rondom Schiphol. De vraagstelling van deze tussentijdse evaluatie is te bepalen of de reductie in ganzenpopulaties rondom Schiphol, zoals geformuleerd in het Ganzenbeheerplan 2013-2018, in voldoende mate bereikt is of dat een aanpassing van de ingezette middelen en maatregelen noodzakelijk is om de doelen te kunnen bereiken.

Januari 2017 - Mitigatie aanrijdingen reeën

Samen met Alterra is de eerste fase van het project De effectiviteit van maatregelen voor het reduceren van aanrijdingen met reeën afgerond. Daarbij is de literatuurstudie naar mitigerende maatregelen om aanrijdingen met reeën te voorkomen gereed gekomen. Het doel van dit onderzoek is de effectiviteit en praktische uitvoerbaarheid te onderzoeken van de diverse maatregelen die in Nederland worden gebruikt - of die recent zijn voorgesteld - om aanrijdingen met reeën te voorkomen. Om dit doel te bereiken wordt allereerst de bestaande kennis in beeld gebracht middels een verkenning en vervolgens (aanvullende) nieuwe kennis verkregen door de uitvoering van een praktijkproef.

December 2016 - Pilot inzet kuddewaakhonden

Er is momenteel onvoldoende kennis en ervaring onder schapenhouders in Nederland over de inzet van kuddewaakhonden om schaapskudden adequaat te beschermen tegen aanvallen van wolven. Deze kennis is onontbeerlijk op het moment dat zich wolven vestigen in Nederland of bepaalde regio's frequent bezoeken. De verkennende fase voor de pilot voor de inzet van kuddewaakhonden binnen de Nederlandse context. Deze pilot wordt samen met ARK Natuurontwikkeling in opdracht van BIJ12 - Unit Faunafonds uitgevoerd. Binnenkort wordt deze pilot verder vervolgd.

Oktober 2016 - Faunaschade Preventiekits

Samen met ontwerpbureau de Lynx en de consulenten van het Faunafonds heeft Van Bommel FAUNAWERK zorggedragen dat de Faunaschade Preventiekits voor verschillende schadeveroorzakende diersoorten tot stand zijn gekomen.

Deze Faunaschade Preventiekits zijn downloadbaar van de BIJ12 site

Februari 2016 - Advies aan de Raad van Dieraangelegenheden

De staatssecretaris van Economische Zaken heeft de Raad voor Dieraangelegenheden (RDA) gevraagd een advies uit te brengen over de eventuele gevolgen voor dierenwelzijn en mogelijke ethische aspecten die verbonden zijn aan het gebruik van een tiental vang- en dodingsmiddelen voor vogels, zoals hieronder opgenomen. De Raad wil hiertoe specialistische kennis raadplegen en visies van verschillende organisaties bijeen brengen om de Staatssecretaris over de inzet van deze methoden en middelen te kunnen adviseren. De RDA heeft het advies 'Verkorte zienswijze over tien hulp-, vang- en dodingsmiddelen van vogels: gevolgen dierenwelzijn en andere ethische aspecten' opgesteld. Hierbij is externe expertise geraadpleegd van o.m. ecoloog Frans van Bommel (Van Bommel Faunawerk).

Link naar zienswijze

December 2015 - Bescherming van vee tegen wolven

Samen met ARK Natuurontwikkeling heeft Van Bommel Faunawerk een literatuurstudie verricht naar effectieve en praktisch uitvoerbare maatregelen om vee tegen predatie door wolven te beschermen. De wolf keert in grote delen van Europa terug naar zijn oorspronkelijke leefgebied. Ook bij ons omringende landen. Sinds 2002 hebben wolven zich in de deelstaat Saksen zich succesvol voortgeplant, sindsdien neemt zowel het aantal wolven als de verspreiding sterk toe. Gezien deze groei is de verwachting dat jonge zwervende wolven vaker Nederland zullen bezoeken. Daarmee neemt ook het risico van wolvenpredatie op gehouden landbouwhuisdieren toe. Predatie van landbouwhuisdieren is door inzet van passende preventieve maatregelen sterk te verminderen. Uit buitenlands onderzoek blijkt dat schade aan landbouwhuisdieren niet zozeer samenhangt met de dichtheid van wolven of aan de dichtheid van landbouwhuisdieren, maar vooral aan de inzet en effectiviteit van preventieve maatregelen. De inzet van elektrische rasters, kuddewaakhonden en het 's nachts op stal zetten van dieren blijken de meest effectieve maatregelen te zijn. In Nederland lopen vooral schapen en in mindere mate geiten, jonge paarden en runderen risico op predatie. Dit heeft geresulteerd in de volgende onderzoeken:

Bommel, F. van, L. Linnartz & L. Floor, 2015. Effectieve en praktisch uitvoerbare preventieve maatregelen ter voorkoming van predatie van vee door wolven. ARK Natuurontwikkeling, Wageningen en Van Bommel Faunawerk, Nijmegen. Link naar rapportage

Floor, L., L. Linnartz & F. van Bommel, 2015. Haalbaarheidsstudie voor de opzet van een mobiel kuddewaakhondteam. ARK Natuurontwikkeling, Wageningen en Van Bommel Faunawerk, Nijmegen. Link naar rapportage

Download de voorlichtingsfolder Bescherming van vee tegen wolven

December 2015 - Monitoring van het gebruik van faunapassages

In opdracht van de gemeente Ede , heeft Van Bommel Faunawerk samen Jasja Dekker Dierecologie, onderzoek verricht naar de benutting van faunapassages door diersoorten en locaties met hoge concentratie van aanrijdingen met fauna binnen haar gemeentegrenzen. De doelstelling is het identificeren van ontsnipperingsknelpunten van verkeerswegen voor de prioritering van herstelwerkzaamheden en aanleg van nieuwe faunavoorzieningen in de gemeente Ede. Door middel van cameravallen is de benutting van een 20-tal faunapassages in de gemeente Ede gemonitord. Daarnaast is d.m.v. interviews met boa's en terreinbeheerders en de analyse van gegevens uit verschillende databases: FRS, NDFF en Das&Boom de meest risicovolle wegvakken in beeld gebracht en oplossingssuggesties geformuleerd.

Dassenfamilie maakt gebruik van faunapassage in Ede

Bekijk de beelden op youtube

Marterachtigen en vos gebruiken faunapassages in Ede

Bekijk de beelden op youtube

Benutting faunapassages door diverse soorten in Ede

Bekijk de beelden op youtube

Ook huiskatten maken gebruik van faunapassages

Bekijk de beelden op youtube

Wie gebruiken de dassentunnels en andere faunapassages?

Bekijk de beelden op youtube

December 2015 - Boek De Das

Samen met medeauteurs Stefan Vreugdenhil en Maurice La Haye van de Zoogdiervereniging heeft Frans van Bommel een boek over de das geschreven. De Das maakt onderdeel uit van de reeks van diermonografieën van de KNNV.

Het boek poogt de vele facetten van dit boeiende dier te beschrijven. Zo is de terugkeer van de das een succes is dankzij het gevoerde Nederlandse natuurbeleid. Naast informatie over de ecologie, geschiedenis, bedreigingen en het fantastische herstel van de populatie schetsen ze een toekomstbeeld voor de das in Nederland. Het geheel is verrijkt met interviews met mensen die al jarenlang betrokken zijn bij de das.

Zie beschrijving KNNV Uitgeverij

November 2015 - Verslag excursie Dämmerwald omgang en beheer van wilde zwijnen

In opdracht van ARK Natuurontwikkeling voor de Limburgse delegatie een excursie georganiseerd naar een gebied in Duitsland, vergelijkbaar met de Limburgse situatie.

Bommel, F. van, & B. Houben, 2015. Verslag excursie Dämmerwald omgang en beheer van wilde zwijnen. ARK Natuurontwikkeling en Van Bommel Faunawerk. Link naar rapportage.